Những lưu ý khi chọn mua ổ cứng gắn ngoài

Ổ cứng gắn ngoài giờ đã trở thành một linh kiện không thể thiếu nhưng nhiều người vẫn chưa biết cách chọn mua chúng.
Ổ cứng gắn ngoài là thiết bị di động lưu trữ phổ biến và có dung lượng lớn nhất hiện nay trên thị trường. Không chỉ vậy, mặt hàng này ngày càng hấp dẫn người dùng bởi khả năng lưu trữ cao, tốc độ nhanh trong khi giá thành lại giảm và ở mức chấp nhận được với đa số người dùng.

Tuy vậy, việc lựa chọn cho mình một chiếc ổ cứng gắn ngoài sao cho tốt là điều không phải ai cũng biết. Sau đây là một số lưu ý quan trọng khi chọn mua ổ cứng.

Dung lượng

Yếu tố đầu tiên mà người dùng nhìn vào khi chọn mua các ổ cứng di động chính là dung lượng. Thậm chí, với nhiều người chưa có kinh nghiệm thì đây được coi là yếu tố duy nhất. Đương nhiên, người ta cho rằng dung lượng càng lớn đồng nghĩa là sản phẩm càng tốt và nên mua. Nhưng thật sự có phải như vậy?

Câu trả lời là: Có nhưng không hoàn toàn đúng. Dung lượng lớn đúng là tốt nhưng nó không phải là yếu tố quyết định đến lựa chọn của bạn. Để có được quyết định chính xác, đầu tiên, bạn hãy xác định chính xác nhu cầu sử dụng của bản thân. Nếu như chỉ để lưu trữ dữ liệu hoặc backup thông thường, 160 GB là quá đủ. Phải xác định điều này bởi các ổ đĩa dung lượng cao hơn thì có giá đắt hơn nhiều. Ngoài ra, ổ cứng quá lớn đôi khi cũng gây khó khăn trong quản lý dữ liệu.

 

Tốc độ vòng quay ổ đĩa

Trên thị trường hiện giờ phần lớn các ổ cứng di động phổ thông đều có tốc độ 5.400 RPM. Đây là tốc độ chấp nhận được và thực tế là tương đương với các ổ đĩa cứng trong máy thế hệ cũ. Tuy nhiên, một số loại ổ đĩa cứng cao cấp có tốc độ cao hơn. Nhiều người thường bỏ qua tốc độ với suy nghĩ "chậm một chút cũng không sao nhưng thực tế là chỉ số này ảnh hưởng không nhỏ đến tốc độ đọc ghi. Và hiển nhiên, một ổ đĩa đọc/ghi dữ liệu chậm sẽ làm ảnh hưởng đến chất lượng công việc của bạn.

Ngoài ra, một số sản phẩm kém chất lượng có tốc độ cực kỳ... "rùa bò". Hãy tưởng tượng, đôi khi ổ cứng di động của bạn ghi dữ liệu còn chậm hơn cả tốc độ Download. Thật tệ phải không? Vì vậy, hãy lựa chọn sáng suốt.

Có dùng adapter hay không?

Thời gian đầu xuất hiện, mỗi ổ cứng di động đều phải đi kèm với một adapter nhàm cung chấp nguồn điện. Tuy nhiên, thời gian gần đây, thiết bị này là không cần thiết. Lý do là nhờ sự phát triển của công nghệ, NSX đã tìm được cách sử dụng nguồn điện qua cổng USB để "sạc". Rõ ràng, việc thêm một adapter sẽ làm nặng, lỉnh kỉnh hành lý của bạn lên rất nhiều.

Vì vậy, hãy ưu tiên lựa chọn các sản phẩm không sử dụng adapter để tiện lợi và gọn gàng hơn khi phải di chuyển liên tục. Tất nhiên, các sản phẩm loại này thường đắt hơn một chút nhưng bù lại, sự tiện dụng lại nhiều hơn đáng kể.

Có chống shock hay không

Không ai có ý định phá hỏng thiết bị của mình. Tuy nhiên, cũng không ai có thể chắc chắn rằng mình sẽ bảo quản được ổ cứng gắn ngoài trong điều kiện tốt nhất. Chuyện bị đánh rơi không phải là chuyên hiếm gặp với các thiết bị lưu trữ, trong đó có ổ cứng gắn ngoài. Đây có thể coi là một trong những nguyên nhân khiến cho nhiều chiếc ổ cứng "ra đi trước tuổi nhất".

Vì vậy, hãy ưu tiên chọn các loại thiết bị có vỏ bằng cao su chống shock hoặc các thiết bị có vò ngoài chắc chắn và chịu lực tốt nếu như bạn không muốn phải nhanh mua ổ cứng mới hoặc tệ hơn là mất hết dữ liệu quan trọng.

Đọc thêm!

Không nên mua những chiếc Laptop "siêu mỏng, siêu nhẹ"

Thời buổi chạy đưa công nghệ, các nhà sản xuất luôn muốn đưa đến khách hàng những sản phẩm ngày càng mỏng hơn, nhẹ hơn. Đành là nó đem tới sự tiện lợi (về mặt duy chuyển) tuy nhiên hãy đọc những phân tích bên dưới đây nếu bạn đang muốn sắm cho mình 1 chiếc Laptop siêu mỏng và siêu nhẹ.

Xét cho cùng thì điều này hoàn toàn đúng. Hiển nhiên, trừ những người có sở thích quái dị thì không ai khoái vác nặng... Hãy tưởng tượng, bạn vật lộn với chiếc laptop hơn 3kg trong khi người bạn khác lại nhẹ nhàng với chiếc Macbook Air với khối lượng hơn 1kg. Thật kinh khủng phải không. Tuy vậy, hãy cân nhắc những yếu tố sau trước khi mua đồ "siêu mỏng".

Tất nhiên, mỗi dạng laptop dành cho một phân khúc người dùng khác nhau với những nhu cầu, yêu cầu khác nhau. Cho dù vậy, cũng khó ai có thể phủ nhận những yếu điểm cốt lõi sao của laptop siêu mỏng siêu nhẹ dành cho người dùng phổ thông.

Giá cả quá đắt

Lại một lần nữa giá cả là yếu tố được tôi đặt lên hàng đầu.

Rõ ràng, ai cũng hiểu là một sản phẩm siêu mỏng, siêu nhẹ luôn có giá đắt hơn khá nhiều so với sản phẩm cùng loại. Sự chênh lệch về giá cả này đến từ chi phí thiết kế thân hình mảnh mai của sản phẩm. Ngoài ra, việc sản xuất sản phẩm siêu mỏng cũng có nhiều rủi ro và phức tạp hơn so với sản xuất các thiết bị thông thường.

Hơn nữa, các sản phẩm này rất được yêu thích nên đương nhiên, giá cả của nó cũng có phần cao hơn nhiều so với các mẫu laptop phổ biến.

Kém bền và không chắc chắn

Với thân hình "mảnh mai" của mình, các thiết bị siêu mỏng siêu nhẹ luôn có nguy cơ hỏng hóc cao hơn hẳn các sản phẩm bình thường. Không ai có thể thiết kế một sản phẩm vừa mảnh mai, vừa cực kỳ bền chắc cả (nếu có, giá cả của nó sẽ cực kỳ cao). Đã có khá nhiều các trường hợp người dùng laptop siêu mỏng "ôm hận" vì khả năng chịu lực của sản phẩm quá kém. Tất nhiên, sẽ vẫn có những sản phẩm vừa mỏng nhẹ và có độ bền chấp nhận được. Nhưng dù sao, một chiếc laptop "mình hạc xương mai" sẽ thua kém ít nhiều so với các sản phẩm thông thường.

Vậy nếu không phải là người cực kỳ cẩn thận, nhẹ nhàng và tỷ mỷ, đừng chọn các sản phẩm kiểu này làm gì để rồi "ôm hận".

Thường thiếu hụt chức năng

Để có được thân hình mỏng manh thì ngoài việc tốn thêm công sức thiết kế và chi phí trong quá trình sản phẩm, NSX còn phải chấp nhận hy sinh thêm một số tính năng khác. Đây đôi khi là những yếu tố hết sức quan trọng ví dụ như ổ đọc đĩa (Macbook Air). Điều này đôi khi gây ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình sử dụng của khách hàng.

Tất nhiên, điều này có thể khắc phục bằng cách mua thêm các phụ kiện gắn ngoài. Tuy nhiên, có một vài lý do khiến các thiết bị này không bao giờ là lựa chọn tối ưu cho người dùng. Thứ nhất, chức năng của nó nhiều khi không thể tốt bằng các phụ kiện được gắn trong máy. Thứ hai, giá cả cho các phụ kiện này cũng không hề rẻ. Thứ ba, đa phần chúng kết nối với máy qua cổng USB nên khả năng người dùng rơi vào cảnh thiết hụt cổng USB để sử dụng là tương đối cao. Thứ tư, nếu mua để gọn nhẹ mà phải vác thêm một đống lỉnh kiện phụ kiện thì thật là tai họa.

Khó bảo hành vào sửa chữa

Các thiết bị siêu mỏng, siêu nhẹ đa phần được thiết kế tương đối khác biệt so với các sản phẩm thông thường. Các chi tiết trong máy được lắp sao cho tiết kiệm diện tích nhất có thể. Điều này làm cho quá trình sửa chữa khi có hỏng hóc là không hề dễ dàng. Không chỉ vậy, một số linh kiện trong các thiết bị này rất khó tìm để thay thế do số lượng sản xuất là không nhiều.

Bởi vậy, nếu laptop siêu mỏng rơi vào tình trạng hỏng hóc đôi khi sẽ khiến bạn "phát điên" vì khó tìm cửa hàng sửa chữa như ý.


Phải công nhận rằng, laptop siêu mỏng, siêu nhẹ có rất nhiều ưu điểm (chính vì vậy nó mới được yêu thích và đang càng ngày càng phổ biến như hiện nay). Tuy nhiên, với đối tượng người dùng phổ thông và có mức thu nhập trung bình hãy cân nhắc kỹ các nhược điểm của laptop siêu mỏng mà GenK đã đề cập ở trên trước khi chọn mua các sản phẩm kiểu này.

Theo GenK

Đọc thêm!

Những điểm cần lưu ý khi chọn mua màn hình LCD

Màn hình LCD thời điểm hiện tại không còn là mặt hàng xa xỉ với dân công nghệ nữa, giá của nó hiện nay khá rẻ và hợp túi tiền của nhiều người. LCD có nhiều ưu điểm hơn so với màn hình truyền thống CRT: tiết kiệm điện, ít hại mắt và đặc biệt là tiết kiệm diện tích. Việc chọn mua 1 chiếc LCD không phải là 1 việc quá khó khăn, tuy nhiên bạn cần hiểu rõ những đặc điểm của nó để tránh mua phải 1 món hàng không hợp ý muốn.

1, Đầu vào hình ảnh
Đầu vào mà màn hình hỗ trợ là yếu tố cực kỳ quan trọng. Đừng bao giờ cho rằng màn hình nào cũng tương thích với đầu ra của máy tính bạn.
Ngày càng nhiều máy tính để bàn được trang bị card đồ họa có đầu ra kỹ thuật số giúp xuất hình ảnh có chất lượng tuyệt vời hơn những cổng VGA thế hệ trước. Hầu hết những card đồ họa kỹ thuật số này kết nối với màn hình LCD qua cáp DVI. Nếu không có cổng DVI tương thích, màn hình sẽ không thể kết nối vào hệ thống.
Ngay cả khi máy tính của bạn có đầu ra VGA (analog) - cổng kết nối phổ biến thường thấy trên các loại laptop, desktop và server hiện nay - vẫn phải kiểm tra chắc chắn rằng đầu ra của hệ thống phù hợp với đầu vào của màn hình.
Trong một số trường hợp, người dùng cần kết nối nhiều hệ thống vào cùng một màn hình. Nhiều màn hình LCD chỉ hỗ trợ duy nhất một đầu vào, vì thế nếu bạn muốn có một màn hình có thể chuyển đổi qua lại giữa hai đầu vào, cần phải xem xét số lượng đầu vào màn hình hỗ trợ.
Lại có trường hợp người dùng muốn kết nối hệ thống xem phim HD (độ phân giải cao) hoặc hệ thống chơi game vào màn hình máy tính. Khi đó bạn cần chọn mẫu màn hình LCD có đầu vào HDMI bởi lẽ đây là cổng kết nối phổ biến để kết nối những hệ thống trên.

2, Độ phân giải
Độ phân giải là một trong những yếu tố quan trọng nhất cần lưu ý khi lựa chọn màn hình LCD. Độ phân giải tính bằng đơn vị điểm ảnh (pixel), được ghi theo mẫu chiều ngang x chiều dọc, ví dụ 1024 x 768.
Nếu hai màn hình có cùng kích cỡ hiển thị, màn hình nào có độ phân giải lớn hơn sẽ hiển thị được nhiều thông tin hơn. Tuy nhiên, độ phân giải lớn dẫn tới hệ quả là các biểu tượng và phông chữ sẽ nhỏ hơn. Lý do là vì có nhiều thông tin hơn được “nhồi nhét” trên cùng một kích cỡ khung hình hiển thị.
Màn hình 17-inch thường hỗ trợ độ phân giải 1280 x 1024, trong khi màn hình từ 20 đến 22-inch có thể hỗ trợ độ phân giải 1680 x 1050.

3, Kích thước
Kích thước là một lợi thế dễ thấy nhất của màn hình LCD. Màn hình LCD chiếm ít diện tích bàn hơn màn hình CRT rất nhiều, cả chiều ngang lẫn chiều dọc và đặc biệt là chiều sâu. Vì thế với cùng một khoảng trống đặt màn hình CRT, bạn hoàn toàn có thể thay vào đó màn hình LCD có kích cỡ khung hình lớn hơn.
Tuy nhiên, giữa những mẫu màn hình LCD có cùng một kích cỡ khung hình hiển thị vẫn có những khác biệt đáng kể về kích thước. Điều này bắt nguồn từ việc một số mẫu màn hình LCD có tích hợp cả loa, khiến đường viền màn hình tăng thêm vài inch.
Nếu bạn định đặt màn hình LCD vào một không gian chật hẹp, chỉ vừa đủ chỗ, ví dụ như trên bàn học hay dưới tủ sách, bạn cần đặc biệt chú ý tới kích thước toàn phần của màn hình. Bởi lẽ một màn hình rộng 17-inch không có nghĩa là nó có kích thước đúng 17 inch. Với cùng một kích cỡ khung hình, các mẫu LCD khác nhau sẽ có kích thước toàn phần chênh nhau một vài inch.

4, Độ trễ (thời gian đáp ứng)
Độ trễ của màn hình - hay còn gọi là thời gian đáp ứng - là một yếu tố nữa để đánh giá chất lượng màn hình. Thời gian đáp ứng là tổng thời gian cần thiết để một điểm ảnh của màn hình LCD sáng lên rồi tắt đi, tức là tổng thời gian để một màu hiện lên trên một điểm ảnh rồi biến mất. Khoảng thời gian này được tính bằng đơn vị mili-giây (1/1000 giây, kí hiệu: ms).
Màn hình có thời gian đáp ứng chậm sẽ dẫn tới hiện tượng hình ảnh mới xuất hiện nhưng hình ảnh cũ không kịp xóa hết, tạo ra những vệt mờ của hình cũ, gọi là hiện tượng bóng ma. Phần lớn màn hình LCD hiện tại có độ trễ ở mức chấp nhận được. Đối với người dùng, chủ yếu chỉ có các game thủ hoặc những người biên tập video là đòi hỏi sản phẩm có thời gian đáp ứng cao. Còn đối với nhà sản xuất, độ trễ đang trở thành một thước đo tiêu chuẩn để đánh giá chất lượng thực sự của sản phẩm. Những màn hình LCD cao cấp có thời gian đáp ứng 5ms, trong khi những màn hình có chất lượng thấp hơn một chút có thời gian đáp ứng tầm 10ms.
Cần lưu ý phân biệt thời gian đáp ứng với tần số làm tươi màn hình. Màn hình LCD dùng đầu vào VGA hiển thị tốt hơn khi hỗ trợ tần số làm tươi cao hơn (75hz trở lên).

5, Kích thước điểm ảnh

Kích thước điểm ảnh (dot-pitch) là khoảng cách theo đường chéo giữa 2 điểm ảnh cùng màu (đỏ, xanh da trời, xanh lá cây) trên màn hình. Kích thước điểm ảnh càng nhỏ thì hình ảnh hiển thị càng sắc nét. Kích thước điểm ảnh được tính bằng đơn vị milimet (mm)
Màn hình LCD chất lượng trung bình thường có kích thước điểm ảnh xấp xỉ 0.29mm. Trong khi màn hình LCD chất lượng cao hơn có kích thước điểm ảnh khoảng 0.258mm.

6, Độ tương phản
Tỉ lệ tương phản là thước đo đánh giá sự khác biệt giữa màu sáng trắng mạnh nhất và màu tối nhất trên màn hình.
Tỉ lệ tương phản cao cho hình ảnh màu sắc đẹp hơn, các chi tiết rõ ràng hơn. Màn hình LCD cao cấp có tỉ lệ tương phản cao, khoảng 1000:1. Trong khi các mẫu LCD phổ biến có tỉ lệ tương phản vào khoảng 500:1 đến 700:1.

7, Góc nhìn
Góc nhìn của màn hình là yếu tố khá quan trọng, đặc biệt trong trường hợp màn hình đóng vai trò là công cụ làm việc nhóm. Nếu nhóm làm việc của bạn tập trung ngồi quanh màn hình để cùng làm một bản thuyết trình, màn hình nhất định phải hỗ trợ khả năng hiển thị hình ảnh tốt từ nhiều góc độ.
Góc nhìn được tính theo đơn vị độ. Nếu bạn cần sắm một màn hình LCD để làm việc nhóm, hãy chọn những mẫu có góc nhìn ít nhất là 170 độ. Những mẫu màn hình như thế cho phép nhìn rõ từ góc 85 độ tính từ trung tâm.

8, Điện năng tiêu thụ
Màn hình LCD tiêu thụ điện năng ít hơn nhiều so với đối thủ CRT. Trong khi một màn hình CRT 17-inch truyền thống có mức tiêu thụ điện năng trung bình ước lượng vào khoảng 150-160w thì màn hình LCD 17-inch chỉ tiêu thụ bằng một phần tư, khoảng 35w.
Các mẫu màn hình LCD khác nhau có điện năng tiêu thụ khác nhau, ngay cả khi có cùng kích thước và giá cả. Một cuộc thử nghiệm trên hai mẫu LCD 24-inch khác nhau cho kết quả khá bất ngờ, một mẫu có mức tiêu thụ điện năng 33w, mẫu kia lên tới 110w.
Trước khi chi tiền mua sản phẩm, bạn nên xem kỹ tài liệu kỹ thuật và hết sức chú ý đến mức tiêu thụ điện năng.

9, Trình đơn điều khiển
Bất kể bạn mua mẫu màn hình LCD nào, sẽ thật kỳ lạ nếu suốt quá trình sử dụng bạn không cần thay đổi những thiết lập hiển thị ban đầu. Dù bạn cần tăng độ sáng, thay đổi độ tương phản, hay chỉnh độ bão hòa màu, việc thực hiện sẽ dễ dàng hơn nếu màn hình cung cấp trình đơn điều khiển thân thiện với người dùng. Một số mẫu LCD chỉ có các biểu tượng khiến người dùng bối rối, ngược lại nhiều mẫu màn hình có giao diện trực quan với trình đơn hiển thị cả biểu tượng và chữ.
Dù bạn có nhu cầu mua một chiếc màn hình cho cá nhân, hay mua số lượng lớn cho công ty, nếu có thể, bạn vẫn nên thử điều chỉnh trước khi mua. Cần phải đảm bảo rằng các tính năng điều khiển trên màn hình thuận tiện cho người dùng, cho phép nhanh chóng thay đổi những thiết lập cơ bản như độ sáng, độ tương phản, màu sắc, hoặc âm lượng (với những mẫu có tích hợp loa).

10, Bảo hành
Giá màn hình LCD vẫn đang trên đà giảm dần. Mặc dù nhà sản xuất luôn nói rằng bóng đèn hình của LCD có tuổi thọ khoảng 60.000 giờ nhưng các kỹ thuật viên giàu kinh nghiệm khuyến cáo thực tế màn hình thường hỏng hóc sau một vài năm sử dụng.
Hơn nữa, do màn hình LCD khá khó sửa chữa nên các công ty thường thay thế cái mới mỗi khi nó gặp vấn đề. Bởi vậy thay vì phải đầu tư mua màn hình mới sau 1-2 năm sử dụng, bạn nên chọn những mẫu có thời hạn bảo hành hợp lý: 1 năm với những mẫu phổ biến, khoảng 3 năm với những mẫu LCD cao cấp.

  (TechRepublic)

 

 

Đọc thêm!

Những linh kiện máy tính không nên "tiết kiệm" khi mua sắm

Khi chọn cấu hình máy tính để bàn (desktop), người dùng thường muốn có được cấu hình cao nhất với khả năng chi trả (tầm tiền bỏ ra) của mình. Đương nhiên, đây là một mong muốn đúng đắn.

Tuy nhiên, cách thực hiện của đa phần người dùng là đầu tư vào những gì mình cảm thấy cần và "qua loa" đối với các thành phần cảm thấy không cần thiết.
Tuy nhiên, đây là cách nghĩ sai lầm và sẽ khiến cho bạn hối hận về sau. 

Nói chung, khi đi mua máy tính, người dùng chỉ quan tâm đến các linh kiện quyết định đến tốc độ và hiệu năng của hệ thống như RAM, CPU... mà bỏ qua các linh kiện khác. Đây là những sai lầm thường hay gặp nhất và nhiều người đã và sẽ rơi vào tình huống này.
Nguồn (PSU)
Nguồn là một trong những thiết bị cực quan trọng và ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động và sự ổn đinh của máy. Trong máy tính, PSU (Power Supply Unit) là bộ phận quản lý, phân chia nguồn điện đến các linh kiện khác trong máy. Tuy nhiên, điều lạ là người dùng thường coi đây là một linh kiện không quan trọng và cực kỳ tùy tiện khi lựa chọn chúng. Đặc biệt là với những người có kinh phí hạn chế, nguồn thường thành phần được chọn "càng rẻ càng tốt" để giảm giá tiền cho toàn hệ thống.

Tuy nhiên, đây là một quyết định cực kỳ sai lầm và chắc chắn sẽ khiến bạn hối hận rất nhiều trong quá trình sử dụng máy tính. Một bộ nguồn có công suất thấp sẽ không thể đáp ứng đủ điện cho các linh kiện trong máy và khiến cho chúng không thể hoạt động bình thường. Một bộ nguồn rẻ tiền, xuất xứ không rõ ràng, chất lượng kém sẽ làm máy của bạn hoạt động kém hiệu quả hoặc tệ hơn là gây ra hỏng hóc. Việc bạn vĩnh viễn chia tay chiếc máy tính thân yêu là điều hoàn toàn có thể xảy ra.

Case
Cũng giống như nguồn, Case (vỏ) máy là một yếu tố không được nhiều người quan tâm khi lựa chọn máy. Đa phần người dùng chỉ coi đây là "hình thức bề ngoài" đơn thuần của các thiết bị bên trong. Do vậy, để tiết kiệm chi phí, nhiều người thường lựa chọn các mẫu case rẻ tiền nhất, thậm chí chấp nhận "hàng nhái" để giảm thiểu chi phí.
Nói chung, tác hại của một cái case "lởm" không rõ ràng như là nguồn. Nó gây tác hại từ từ, khó nhận ra và thường bị kết luận nhầm với hỏng hóc của các thiết bị khác. Đương nhiên, vỏ máy tính (case) ít khi dở chứng nhưng tác hại nó gây thì thường không nhỏ chút nào.

Một chiếc case "lởm" ngoài việc làm máy của bạn trông không hợp thẩm mỹ thì nó còn có thể tạo ra những rắc rối lớn hơn nhiều. Hãy tưởng tượng một chiếc case thiết kế không đúng tiêu chuẩn sẽ khiến cho quạt tản nhiệt hoạt động không hiệu quả. Kết quả là các loại linh kiện cứ thế mà nóng lên trong quá trình hoạt động (do không thoát được nhiệt) và tệ nhất là dẫn đến cháy, nổ?
Thật ra, giá của một chiếc case chính hãng và có chất lượng cũng không quá đắt và không nên tiết kiệm tiền bằng việc chọn case "đểu".
Ổ cứng
Nhiều người đọc đến đây sẽ phản đổi mạnh mẽ bởi ổ cứng luôn là một phần quan trọng khi người dùng lựa chọn cấu hình máy tính. Tuy nhiên, đa phần người dùng mới thường chỉ chú ý đến dung lượng của ổ cứng mà quên đi các yếu tố khác.

Đây là sai lầm của hầu hết những người mua máy tính lần đầu chứ không hề hiếm gặp. Rõ ràng, mức giá chênh lệnh tương đối lớn giữa các tốc độ của ổ cứng khiến cho những người có kinh phí hạn chế cân nhắc. Một nguyên nhân nữa của việc này chính là tốc độ ổ cứng nhìn khá... khó hiểu khiến cho người mới mua không mấy quan tâm.

Việc chọn ổ cứng chậm ngoài việc làm chậm quá trình đọc ghi dữ liệu của bạn nó còn làm giảm đáng kể tốc độ làm việc chung của hệ thống (do quá trình truy xuất dữ liệu chậm chạp). Vì vậy, hãy chọn ổ cứng có tốc độ tối thiểu 7200rpm. Nếu cần, hãy giảm dung lượng chứ đừng giảm tốc độ để rồi hối hận.

Theo PLTP

Đọc thêm!

Laptop Sandy Brigde đua nhau khoe tài

Khi chip xử lý Sandy Brigde đã được Intel khắc phục lỗi hoàn toàn, cũng là lúc các nhà sản xuất phần cứng đua nhau giới thiệu những dòng laptop sử dụng bộ xử lý Intel Core thế hệ thứ 2 này.

Asus K73

K73 là một phần trong làn sóng máy tính xách tay đầu tiên của Asus dựa trên nền tảng Intel Huron River.

Asus K73 có thiết kế khá đẹp mắt

Về thiết kế, Asus K73 đi kèm với vỏ nhôm màu đẹp mắt, bàn phím chiclet rộng rãi có khả năng chống bám bụi, trackpad đa cảm ứng và sử dụng công nghệ IceCool để đảm bảo nhiệt độ hoạt động thấp và khu vực đặt tay rộng, thoải mái cho người sử dụng.

Asus K73 được trang bị màn hình LED rộng 17,3 inch với độ phân giải 1600x900, bộ xử lý Core i3 (-2310M), i5 (-2410M) hoặc i7 (-2630QM), 8GB bộ nhớ RAM, đồ họa tích hợp Intel HD hoặc đồ họa rời GeForce GT 540M 1GB, đầu đọc DVD hoặc Blu-ray combo, ổ đĩa cứng HDD dung lượng lưu trữ lên đến 750 GB.

Không những vậy, Asus K73 cũng bao gồm webcam 0,3 megapixel, đầu đọc thẻ 3-in-1, kết nối Gigabit Ethernet, Wi-Fi, Bluetooth 2.1, loa Altec Lansing, một đầu ra HDMI và pin 6 cell (5200 mAh). Người dùng có thể lựa chọn giữa các hệ điều hành Windows 7 (Home Basic, Premium, Professional hoặc Ultimate) với giá khởi động 1.475 USD.

MSI tung ra một loạt sản phẩm

Hãng điện tử ở Đài Loan MSI cũng không thể bỏ lỡ sức hấp dẫn của nền tảng Intel Huron River, thậm chí hãng cũng tung ra một loạt sản phẩm để thách thức các đối thủ.

MSI GE620 có thiết kế sang trọng

Hai mẫu mà hãng giới thiệu đầu tiên là GE620 hướng dến game thủ trong khi GR620 lại hướng đến giải trí đa phương tiện. Cả hai cùng được trang bị màn hình LED 15,6 inch (1366x768) và sử dụng hệ điều hành Windows 7 Home Premium.

Bộ xử lý Intel Core thế hệ thứ 2, bộ nhớ DDR3, ổ đĩa cứng 320/500/640GB và webcam tích hợp với tính năng nhận diện khuôn mặt cùng công nghệ Pro Cinema. Cả hai đều có hệ thống loa bốn kênh (hỗ trợ bởi THX TruStudio Pro), Gigabit Ethernet, Wi-Fi 802.11 b/g/n, Bluetooth 2.1, hai cổng USB 3.0 và pin 6-cell.

Tiếp tục là hai mô hình CX640 và CR640 cũng với kích thước màn hình rộng 15,6 inch và được quảng cáo là mẫu máy tính xách tay đa phương tiện với lớp vỏ kim loại mịn màng. Trọng lượng của hai mô hình này chỉ dưới 2,6 kg, với công nghệ tiết kiệm điện năng ECO giúp tuổi thọ pin hoạt động đến trên 8 giờ.

Cả hai cùng chạy Windows 7 Home Premium, được tích hợp sẵn phần mềm sau lưu và phục hồi theo thời gian thực. Chúng đến với màn hình LED (1366x768), bộ xử lý Intel Core thế hệ thứ 2, RAM lên đến 8GB, ổ cứng 320/500/640GB, đầu đọc DVD, Gigabit Ethernet, Wi-Fi 802.11 b/g/n, tùy chọn Bluetooth 3.0, đầu đọc thẻ, webcam 1,3 megapixel, loa âm thanh nổi, đầu ra HDMI, USB 3.0 (tùy chọn) và pin 6-cell hoặc 8-cell.

Trong khi CR640 sử dụng đồ họa tích hợp của Intel thì CX640 lại được trang bị thêm card đồ họa rời GeForce GT 520M 1GB. Giá của chúng tương ứng lần lượt là 17,67 triệu VND và 19,14 triệu VND.

Dell Latitude E-series

Dell cũng tung ra một loạt mẫu laptop dựa trên nền tảng Intel Huron River mới hướng đến nhiều đối tượng người dùng.

Đầu tiên có thể kể đến dòng Latitude E-Series mới hướng đến người dùng doanh nghiệp với một loại mô hình Latitude 14 inch (E5420, E6420) và 15,6 inch (E5520, E6520).

Latitude E5420 hướng đến người dùng doanh nghiệp

Latitude E-Series 14 inch sử dụng màn hình WLED có khả năng chống lóa cùng độ phân giải 1366 x 768 hoặc 1600 x 900 (E6420 bao gồm một tùy chọn màn hình cảm ứng). Ngoài sức mạnh của bộ xử lý Intel Core thế hệ thứ hai, 8 GB bộ nhớ RAM, đĩa cứng 500 GB hoặc SSD 128 GB, đầu đọc DVD, đồ họa tích hợp Intel HD 3000 (hoặc card Nvidia 4200M 512MB NVS với tính năng Optimus) người dùng còn có sự hỗ trợ của các kết nối Gigabit Ethernet, Wi-Fi 802.11 b/g/n, tùy chọn Bluetooth 3.0, GPS và webcam HD.

Latitude E-Series 15,6 inch cũng mang các tính năng tương tự người anh em nhưng màn hình có thể hiển thị ở độ phân giải Full HD (1920 x 1080).

Cả bốn mô hình Latitude E-Series được lựa chọn sử dụng hệ điều hành Windows 7, Windows Vista hay Ubuntu 10.10 với giá bán 24,85 triệu VND (E5420), 26,33 triệu VND (E6420), 25 triệu VND (E5520) và 27,8 triệu VND (E6520).

Ngoài ra, Dell cũng giới thiệu một loạt mô hình cho người dùng bình dân với các mô hình 14R (14 inch), 15R (15,6 inch) và 17R (17,3 inch).

Các mẫu bình dân này có những cấu hình khá hấp dẫn, bao gồm bàn phím với thiết kế chiclet, bộ xử lý Intel Core thế hệ thứ 2, RAM lên đến 8 GB, card đồ họa rời (AMD Radeon HD 6000M đối với 14R và GeForce 500M với 15R hay 17R), webcam HD, hỗ trợ công nghệ Intel Wireless Display, SRS Premium Audio, pin 6 hoặc 9 cell và có màu đen duy nhất. Tuy nhiên, với 40 USD bỏ ra người dùng có thể lựa chọn nhiều màu sắc khác nhau từ Dell.

Giá tương ứng của Inspiron 14R, 15R và 17 chạy Windows 7 (Home Premium hoặc Professional) lần lượt là 12,1 triệu VND, 11,04 triệu VND và 12,1 triệu VND.

Đọc thêm!

Nguồn máy tính (Power Supply Unit) TT

NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG

Nguyên lý hoạt động sau được nêu ra theo hướng cơ bản nhất, người viết không có tham vọng giúp người đọc hiểu được chi tiết, bởi có một thực tế rằng người viết không am hiểu thấu đáo về các vấn đề thuộc lĩnh vực điện tử.
Từ nguồn điện dân dụng (110Vac/220Vac xoay chiều với tần số 50 hoặc 60Hz) vào nguồn máy tính qua các mạch lọc nhiễu loại bỏ các nhiễu cao tần hoặc làm nhiễu ngược lại nguồn điện lưới, được nắn thành điện áp một chiều. Từ điện áp một chiều này được chuyển trở thành điện áp xoay chiều với tần số rất cao, qua một bộ biến áp hạ xuống thành điện áp xoay chiều tần số cao ở mức điện áp thấp hơn, từ đây được nắn trở lại thành một chiều.
Sở dĩ phải có sự biến đổi xoay chiều thành một chiều rồi lại thành xoay chiều và trở lại một chiều do đặc tính của các biến áp: Đối với tần số cao thì kích thước biến áp và kích thước dây dẫn nhỏ đi rất nhiều so với biến áp ở tần số điện dân dụng 50/60Hz.

Sơ đồ mạch PSU 200W loại ATX.

CÁC LOẠI NGUỒN MÁY TÍNH

Nguồn máy tính có thể có các loại dành cho các máy tính cá nhân để bàn, các máy chủ, và các máy tính xách tay...

• Nguồn máy tính dành cho các máy tính để bàn (Desktop Computer): Bạn có thể dễ nhận thấy rằng nó là một bộ phận có rất nhiều đầu dây dẫn ra khỏi nó và được cắm vào bo mạch chủ, các ổ đĩa, thậm chí cả các bo mạch đồ hoạ cao cấp.
• Ở máy chủ, nguồn có dạng tương tự như máy tính để bàn, tuy nhiên chúng còn có các biến thể khác dành cho các loại máy chủ có khả năng tháo lắp nóng (tháo, thay thế nguồn mà máy chủ vẫn làm việc bình thường - thông thường các loại máy chủ này có đồng thời từ hai nguồn trở lên).
• Ở máy tính xách tay nó có dạng một hộp nhỏ có hai đầu dây, một đầu nối với nguồn điện dân dụng, một đầu cắm vào máy tính xách tay. Đặc điểm khác biệt nhất ở máy tính xách tay là các nguồn này chỉ cung cấp một loại điện áp một chiều. Mức điện áp này cũng khác thường, chúng là một tham số cố định trong khoảng từ 15V cho đến 24V tuỳ theo từng hãng sản xuất máy tính xách tay khác nhau.

Mặc dù có thể đến ba dạng nguồn nêu trên, nhưng các nguồn máy tính có chung các nguyên lý làm việc. Trong bài này ta đề cập nhiều hơn đến các nguồn máy tính cho máy tính để bàn, lấy nó làm mục đich chính để mổ xẻ bởi nó tiêu biểu nhất trong số các nguồn máy tính.

CHUẨN KÍCH THƯỚC

Cũng như các linh kiện khác, các loại nguồn máy tính phải được thống nhất về các chuẩn kích thước đối với từng loại. Điều này nhằm giúp chúng có thể phù hợp với các loại bo mạch chủ và các vỏ máy tính khác nhau.
Nếu liệt kê từ khi lịch sử máy tính cá nhân ra đời, có lẽ có rất nhiều loại nguồn với các chuẩn khác nhau, tuy nhiên phần lớn các loại nguồn quá cũ đã trở lên lỗi thời, không còn được sử dụng nữa. Bảng dưới đây cho thấy một số loại nguồn đó:

Chuẩn kích thước nguồn lỗi thời	Năm giới thiệu	Kiểu kết nối	Sử dụng với các bo mạch chủ
PC/XT	1981	PC/XT	PC/XT, Baby-AT
AT/Desk	1984	AT	Full-size AT, Baby-AT
AT/Tower	1984	AT	Full-size AT, Baby-AT
Baby-AT	1984	AT	Full-size AT, Baby-AT
LPX (PS/2)	1987	AT	Baby-AT, Mini-AT, LPX

Bảng sau đây cho thấy một số chuẩn kích thước ở các nguồn hiện đại, xuất hiện trong vòng một thập kỷ gần đây.

Chuẩn kích thước nguồn hiện đại	Năm giới thiệu	Kiểu kết nối	Sử dụng với các chuẩn bo mạch chủ
ATX/ATX12V	1995	20/24-chân ATX/ATX12V	ATX, microATX, BTX, microBTX
SFX/SFX12V/PS3	1997	20/24-chân ATX/ATX12V	microATX, FlexATX, microBTX, picoBTX, Mini-ITX
EPS/EPS12V	1998	24-chân	ATX/ATX12V ATX, extended ATX
TFX12V	2002	20/24-chân	ATX12V microATX, FlexATX, microBTX, picoBTX, Mini-ITX
CFX12V	2003	20/24-chân	ATX12V microBTX, picoBTX
LFX12V	2004	24-chân	ATX12V picoBTX, nanoBTX
SFX12V cũng là một phiên bản gần giống như PS3, chúng là một phiên bản rút gọn của ATX12V Các phiên bản xxx12V bao gồm có một đầu cắm 4 chân 12V, phiên bản LFX12V gồm có đầu cắm 8 chân 12V.

Chuẩn ATX/ATX12V bắt đầu được đưa ra vào năm 1995, khi này các máy tính đã bắt đầu tiêu thụ công suất lớn hơn so với các loại máy tính trước đó, với các công suất này thì các bộ nguồn cũ đã không đáp ứng được.

KẾT NỐI ĐẦU RA

Các kết nối đầu ra của một nguồn máy tính thông thường, loại dành cho máy tính cá nhân để bàn bao gồm:

• Đầu cắm vào bo mạch chủ (Motherboard Connector): Là đầu cắm có 20 hoặc 24 chân - Tuỳ thể loại bo mạch chủ sử dụng. Phiên bản khác của đầu cắm này là 20+4 chân: Phù hợp cho cả bo mạch dùng 20 và 24 chân.
• Đầu cắm cấp nguồn cho CPU (+12V Power Connector): Có hai loại: Loại bốn chân và loại tám chân (thông dụng là bốn chân, các nguồn mới thiết kế cho các bo mạch chủ đời mới sử dụng loại tám chân.
• Đầu cắm cho ổ cứng, ổ đĩa quang (giao tiếp ATA) (Peripheral Connector): Gồm bốn chân.
• Đầu cắm cho ổ cứng, ổ quang giao tiếp SATA: Gồm bốn dây.
• Đầu cắm cho ổ đĩa mềm: Gồm bốn chân.
• Đầu cắm cho các bo mạch đồ hoạ cao cấp: Gồm sáu hoặc tám chân. (Một số đầu cắm khác đã có ở các nguồn thế hệ cũ (chuẩn AT) đã được loại bỏ trên mười năm, không được đưa vào đây)

Các đầu cắm cho bo mạch chủ và thiết bị ngoại vi được nối với các dây dẫn màu để phân biệt đường điện áp, thông thường các dây dẫn này được hàn trực tiếp vào bản mạch của nguồn. Tuy nhiên có một số nhà sản xuất đã thay thế việc hàn sẵn vào bản mạch của nguồn bằng cách thiết kế các đầu cắm nối vào nguồn. Việc cắm nối có ưu điểm là loại bỏ các dây không cần dùng đến để tránh quá nhiều dây nối trong thùng máy gây cản trở luồng gió lưu thông trong thùng máy, nhưng theo tôi thì nó cũng có nhược điểm: Tạo thêm một sự tiếp xúc thứ hai trong quá trình truyền dẫn điện, điều này làm tăng điện trở và có thể gây nóng, tiếp xúc kém dẫn đến không thuận lợi cho quá trình truyền dẫn.
Màu sắc được quy ước như sau:
Quy ước màu dây

Màu dây	Tín hiệu Điện áp	Chân	Chân	Tín hiệu Điện áp	Màu dây
Orange	+3.3V	11	1	+3.3V	Orange
Blue	- 12V	12	2	+3.3V	Orange
Black	GND	13	3	GND	Black
Green	PS_On	14	4	+5V	Red
Black	GND	15	5	GND	Black
Black	GND	16	6	+5V	Red
Black	GND	17	7	GND	Black
White	5V	18	8	Power_Good	Gray
Red	+5V	19	9	+5VSB (Standby)	Purple
Red	+5V	20	10	+12V	Yellow

Quy ước chung về các mức điện áp theo màu dây trong nguồn máy tính như sau:

• Màu đen (black): Dây chung, Có mức điện áp quy định là 0V; Hay còn gọi là GND, hoặc COM. Tất cả các mức điện áp khác đều so với dây này.
• Màu cam (Orange): Dây có mức điện áp: +3,3 V
• Màu đỏ (Red): Dây có mức điện áp +5V.
• Màu vàng (Yellow): Dây có mức điện áp +12V (thường quy ước đường +12V thứ nhất đối với các nguồn chỉ có một đường +12V)
• Màu xanh nước biển (Blue): Dây có mức điện áp -12V.
• Màu xanh lá cây (Green): Dây kích hoạt sự hoạt động của nguồn.
• Dây màu tím (Purple): Điện áp 5Vsb (5V Standby)

(lưu ý: cách hiển thị màu sắc qua màu chữ ở trên nhằm tạo ra sự trực quan, nhưng có thể không phù hợp thực tế)
Tuy nhiên, trên thực tế thì các nguồn không chỉ sử dụng các màu sắc trên bởi có những nhu cầu phát sinh khi khoa học công nghệ phát triển. Ví dụ khi mở rộng các đường cấp điện áp khác nhau, các nguồn có thể sử dụng một số dây dẫn có màu hỗn hợp:
Các đường +12V2 (đường 12V độc lập thứ 2); +12V3 (đường 12V độc lập thứ 3) có thể sử dụng viền màu khác nhau (tuỳ theo hãng sản xuất) như vàng viền trắng, vàng viền đen, chúng vẫn sử dụng màu cơ bản (màu vàng) để chỉ ra mức +12V, nhưng để phân biệt đường điện áp độc lập thứ hai, thứ ba hoặc nhiều hơn nữa bằng các viền màu đan cải với các màu sắc khác như đã nêu.
Đầu cắm vào bo mạch chủ
Bảng dưới đây cho ta thấy sơ đồ các chân, dây dẫn và màu sắc của chúng. Nếu như bạn phân vân không biết đâu là chân số 1, đâu là chân số 10 thì bạn có thể nhìn theo màu sắc để phân biệt chúng cho đúng.

Các mức tín hiệu/điện áp
Sẽ không phải là thừa khi muốn nhắc lại một chút về điện áp: Từ "điện áp" ở đây được dùng như một thói quen của tôi, nó có bản chất là hiệu điện thế giữa một mức điện thế tại một điểm, một dây dẫn so với mức 0 vôn (GND hay là dây màu đen). Cách này có vẻ như là tiện hơn so với phải dùng từ "hiệu điện thế", bởi đã nói đến hiệu điện thế lại phải giải thích rằng chúng so với điểm nào, dây nào, màu gì cho mỗi lần nhắc đến nó, và phiền phức hơn là giải thích chiều đối với một hiệu điện thế âm hơn so với mức 0.
Mức điện áp +12V
Bạn có thắc mắc về dấu + không? Tất nhiên là có, bởi tôi cũng từng thắc mắc như vậy. Dấu + ở đây không vô nghĩa khi cần có nó để so sánh với một mức điện áp - 12V. Một mặt khác nó chỉ ra rằng mức điện áp này lớn hơn so với mức 0 V.
+12V là mức điện áp được sử dụng nhiều nhất trong các linh kiện máy tính. Chúng thường được thiết kế để cung cấp dòng điện lớn nhất trong phân bổ công suất của nguồn.
Mức điện áp +3,3V

Mức điện áp +5V

Điện áp +5Vsb
Dây này luôn luôn có điện ngay từ khi đầu vào của nguồn được nối với nguồn điện dân dụng cho dù nguồn có được kích hoạt hay không (Đây cũng là một cách thử nguồn hoạt động: Đo điện áp giữa dây này với dây đen sẽ cho ra điện áp 5V trước khi kích hoạt nguồn hoạt động). Dòng điện này được cấp cung cấp cho việc khởi động máy tính ban đầu, cung cấp cho con chuột, bàn phím hoặc các cổng USB.
Việc dùng đường 5Vsb cho bàn phím và con chuột tuỳ theo thiết kế của bo mạch chủ - Có hãng hoặc model dùng điện 5Vsb, có hãng dùng 5V thường. Nếu hãng hoặc model nào thiết kế dùng đường 5Vsb cho bàn phím, chuột và các cổng USB thì có thể thực hiện khởi động máy tính từ bàn phím hoặc con chuột máy tính.

Đọc thêm!

Nguồn máy tính (Power Supply Unit)

Nguồn máy tính (Power Supply Unit) hoặc được quen gọi tắt là PSU là một thiết bị cung cấp điện năng cho toàn bộ các linh kiện lắp ráp bên trong thùng máy tính hoạt động (tuy nhiên không phải các PSU đều là nguồn máy tính, bởi chúng được sử dụng rất nhiều trong các thiết bị điện tử).

Nguồn máy tính là một bộ phận rất quan trọng đối với một hệ thống máy tính, tuy nhiên có nhiều người sử dụng lại ít quan tâm đến. Sự ổn định của một máy tính ngoài các thiết bị chính (bo mạch chủ, CPU, RAM, ổ cứng...) phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn máy tính. Một nguồn chất lượng kém, không cung cấp đủ công suất hoặc không ổn định sẽ có thể gây lên sự mất ổn định của hệ thống máy tính, hư hỏng hoặc làm giảm tuổi thọ các thiết bị khác sử dụng năng lượng của nó cung cấp.

CÁC NGUỒN ĐIỆN CUNG CẤP CHO LINH KIỆN MÁY TÍNH

Mục này nhằm giải thích về tại sao nguồn máy tính lại như vậy, hay nói một cách khác là tại sao người ta thiết kế nguồn máy tính theo kiểu đó.

Trước hết, xin giải thích một chút về năng lượng được sử dụng trong máy tính: Cũng như mọi thiết bị sử dụng điện năng khác, máy tính được cung cấp bằng các nguồn điện dân dụng thông thường, có nghĩa là các loại điện áp tuỳ theo đặc thù lưới điện của từng quốc gia: Ví dụ:

• Điện áp: 220 V, xoay chiều, tần số 50 Hz ở một số nước Đông Âu, Việt Nam
• Điện áp 110 V, xoay chiều, 60 Hz ở Đài Loan, Nhật Bản, Hoa Kỳ...

(Lưu ý rằng những liệt kê trên là không đầy đủ, và các tham số mang tính minh hoạ)

Bất kỳ một thiết bị sử dụng điện năng nào cũng có thể lấy điện từ lưới điện dân dụng, đó như một sự hiển nhiên. Như vậy có phải các thiết bị khác trong máy tính cũng sử dụng được với nguồn dân dụng hay không? Trường hợp này là không, bởi vì lúc này coi toàn bộ các thiết bị nằm bên trong máy tính chính là một thiết bị duy nhất. Các linh kiện bên trong máy tính không thể sử dụng các mức điện áp của lưới điện dân dụng bởi các linh kiện này được thiết kế khá nhỏ, không có các thiết bị tự động chuyển đổi điện áp nên có một thiết bị chuyên cung cấp điện cho chúng là một sự tất nhiên.

Bởi các linh kiện sử dụng trong máy tính sử dụng với các mức điện áp khác nhau, với các mức công suất khác nhau nên các nguồn máy tính phải đảm bảo cung cấp toàn bộ các mức điện áp đó, và điều tiết công suất cho các đường điện áp khác nhau một cách linh hoạt trong một phạm vi nhất định theo thiết kế của từng nguồn riêng biệt. Các mức điện áp thường là: +12V, - 12V, +5V, +3,3V....toàn bộ các mức điện áp này đều là một chiều.

Như vậy, có thể có các cách nào để cung cấp các dòng điện một chiều này?

Nguồn điện một chiều lý tưởng

Nguồn điện một chiều lý tưởng là các nguồn cung cấp điện áp bằng phẳng, có điện trở trong bằng 0 ôm (ohm). Tất cả các thiết bị sử dụng điện một chiều sẽ hoạt động tốt nhất đối với nguồn điện này nếu chúng tương ứng về điện áp.

Điều này có nghĩa là thế nào? tại sao lại có nội điện trở bằng 0 ? Có lẽ chúng ta đã nhớ rằng kiến thức phổ thông cho thấy rằng hiệu điện thế cung cấp cho mạch điện phụ thuộc vào suất điện động của pin, điện trở mạch ngoài và nội điện trở của pin. Nếu như nội điện trở bằng 0 thì hiệu điện thế đầu ra là một hằng số không đổi, cho dù dòng điện tiêu thụ có lớn bằng bao nhiêu đi chăng nữa.

Tất nhiên, chẳng có một nguồn nào đạt mức lý tưởng như vậy, bởi lẽ không thể sinh ra một dòng điện cỡ vài tỷ A được. Nhưng xét trong một giới hạn sử dụng với cường độ dòng điện đến định mức nào đó thì nguồn máy tính phải cố gắng đạt được một mức gần như lý tưởng.

Nguồn điện một chiều truyền thống

Ta thẩy rằng có các loại nguồn điện một chiều truyền thống như sau: Dùng một biến áp để biến đổi dòng điện xoay chiều dân dụng xuống mức điện áp sử dụng cho máy tính, ví dụ 12V, rồi dùng các đi ốt để nắn thành dòng một chiều, và cung cấp cho máy tính sử dụng. Tại sao không nhỉ? Đây là một cách đơn giản mà tôi nghĩ rằng nhiều người đọc bài này có thể thực hiện được với các kiến thức phổ thông.

Tuy nhiên, xét kỹ vấn đề này thì chúng ta cần thêm một yếu tố nữa: Các dòng điện tiêu thụ trong các máy tính là rất lớn, ví dụ đường điện áp 12V có thể cần đến 18A hoặc lớn hơn. Với phương thức cấp nguồn trên thì để cấp được một dòng điện cỡ này sẽ cần các sợi dây thứ cấp khá lớn (hoặc quấn chập nhiều sợi dây nhỏ lại để có thể cho phép một dòng điện lớn như vậy chạy qua mà chúng không quá nóng). Kèm theo các yêu cầu này là biến áp phải có các khe lớn hoặc kích thước lớn để giảm số vòng dây cuốn thứ cấp, do đó sẽ tạo ra một hệ thống nguồn rất lớn, chúng chỉ có thể lắp bên ngoài máy tính mà không thể đặt vào bên trong máy tính được chính bởi kích thước đó.

Không những thế, việc sử dụng các biến áp thông thường sẽ gây ra một mức điện áp đầu ra hoàn toàn phụ thuộc vào mức điện áp đầu vào bởi các biến áp này có đặc tính điện áp tuyến tính. Nếu thay đổi điện áp đầu vào - sẽ có thay đổi mức điện áp đầu ra, giả sử cần đến mức điện áp tiêu thụ đầu ra ổn định thì lại cần đến một thiết kế biến áp tự thay đổi số vòng dây đầu vào (hoặc đầu ra) mà các cuộn này phải độc lập nhau (để đảm bảo an toàn) với cơ chế hoạt động giống như các bộ ổn định điện áp thông thường (ví dụ như các bộ ổn áp hiệu LiOA mà chúng ta quen sử dụng). Hoặc nếu không, phải thiết kế một mạch ổn định điện áp đầu ra.

Và, đường đó mới là nói đến một mức điện áp 12V, mà máy tính của chúng ta lại cần sử dụng nhiều hơn các mức điện áp này, cụ thể là cần đến +5V (hoặc thậm chí là đường -12V nữa). Ta thấy rằng đáp ứng được các yêu cầu này thì thiết kế cung cấp điện một chiều thông thường sẽ khó mà đáp ứng được với một không gian giới hạn.

Đọc thêm!

Nguồn điện máy tính và cách chọn nguồn tốt

Bạn đang dự định lắp một bộ máy tính mới và phân vân chưa biết nên mua bộ nguồn nào? Hãy tham khảo những bước sau đây:

1. Tính toán đường điện 12V của nguồn

Như bạn đã biết, 3 đường điện chính của một bộ nguồn là +12V, +5V và +3.3V. Công suất tổng được tính toán dựa trên cường độ mỗi dòng. Tuy nhiên thực tế đáng buồn là rất nhiều nhà sản xuất bộ nguồn máy tính thường sử dụng thủ thuật tăng số watt lên bằng cách "đẩy" những đường điện không quan trọng (+5V và +3.3V). Chính vì thế, bạn hãy bỏ qua con số watt và tập trung vào cường độ của đường điện 12V để xác định chất lượng một bộ nguồn. Chỉ số Ampere của đường +12V có thể tìm thấy trong tài liệu đi kèm hoặc ngay trên tem sản phẩm (ví dụ +12V: 25A). Chú ý rằng những nguồn ATX12V 2.0 mới có tới 2 đường 12V cho phép chia tải năng lượng giữa CPU và BMC (+12v1) độc lập khỏi những linh kiện khác (+12v2). Điều đó cho phép dòng điện ổn định hơn. Một số nguồn thậm chí còn có tới 3 đường 12V khác nhau ví dụ như RealPower 550W của CoolerMaster. Mặc dù điều này không có ý nghĩa đối với những hệ thống thông thường nhưng khi sử dụng với những máy tính siêu mạnh cho game hay các ứng dụng chuyên nghiệp thì sẽ có khác biệt lớn.

2. Đảm bảo tính chính xác

Nếu bạn vừa mua một bộ nguồn chỉ 10-20USD với tem dán 28A cho đường +12V thì chắc chắn điều đó không chính xác. Tại thị trường Việt Nam hiện nay có nhiều bộ nguồn kém chất lượng xuất xứ không rõ ràng, bạn thậm chí có thể mua được một bộ nguồn công suất cực cao lên tới 600W-700W với giá chỉ 2/3 so với bộ nguồn 350W hàng hiệu, tuy nhiên đó không phải là công suất thực. Đó là chưa kể nguồn điện kém chất lượng thường không ổn định sau một thời gian dài sử dụng và có thể làm hỏng một số linh kiện đắt tiền của máy tính. Theo kinh nghiệm cá nhân, thường thì BMC sẽ là nạn nhân đầu tiên.

3. Xem xét vấn đề công suất

Bạn có thể lấy được những thông số về năng lượng của hầu hết các loại thiết bị từ tài liệu đi kèm sản phẩm hoặc website của nhà sản xuất để tính toán định mức gần đúng. Hai bảng tham khảo đối với đường điện +12V ở trên sẽ phần nào giúp bạn giải quyết vấn đề. Chúng ta có một ví dụ hệ thống máy tính như sau:

Bạn có thể thấy rằng có nhiều thiết bị sử dụng 2 hay 3 đường điện cùng một lúc. Ví dụ như card đồ họa đời mới lấy năng lượng từ cả khe cắm mở rộng AGP/PCI-Express lẫn đầu cắm 12V ngoài. Với một cấu hình máy tính tương đối mạnh như trên, bạn sẽ cần tới nguồn điện khoảng 350W. Tuy nhiên với mục đích an toàn, chúng ta nên tính toán dư ra một chút.

Thực tế, khi xây dựng một hệ thống máy tính, người dùng sẽ có 2 trường hợp:

a. Làm việc cơ bản:

Chỉ cần tính toán đúng công suất tiêu thụ của các linh kiện, hiếm khi cần vượt trội hơn nhiều. Chính vì thế các yếu tố chọn bộ nguồn chủ yếu tập trung vào yêu cầu về độ an toàn, chỉ số tiếng ồn. Thông thường, bạn có thể tính dư ra khoảng 10%-20% so với con số dự kiến là vừa. Trong trường hợp trên bạn có thể chọn nguồn 400W là đủ. Tất nhiên chúng ta đề cập tới công suất thực chứ không phải chỉ là những con số ghi trên tem. Nếu dự kiến bổ sung thêm các đồ chơi trang trí, quạt hay ổ đĩa, bạn sẽ cần tới nguồn 450W với đường 12V khoảng 24A.

b. Những người thích "nghịch":

Trong trường hợp này, ép xung, đèn đóm, tản nhiệt nước lắp trong... sẽ ngốn thêm của bạn rất nhiều năng lượng. Những thành phần máy tính chạy ở tốc độ cao hơn dĩ nhiên sẽ "ngốn" thêm nhiều điện hơn so với mặc định. Thông thường bạn sẽ cần thêm tới 45% công suất và như vậy tổng công suất cần thiết trong ví dụ trên sẽ lên tới 145% x 350W = 507W. Đường điện 12V sẽ phải đạt tối thiểu 18.84A x 145% = 27.3A.

Một khi đã tìm được một bộ nguồn phù hợp cả về công suất lẫn đường +12V, chúng ta phải đảm bảo kiến trúc đường điện +12V đáp ứng được các thiết bị cần thiết, ví dụ riêng con chip Pentium 4 3,4 Extreme Edition đã cần tới 11A trên đường 12V. Nếu bạn dùng một bộ nguồn có 2 đường 12V - 14A thì khoảng an toàn cần thiết để nghịch ngợm ép xung sẽ hạn hẹp hơn.

Bạn cũng có thể sử dụng công cụ tính toán công suất trực tuyến để tìm ra con số cần thiết:
- http://www.jscustompcs.com/power_supply

Thực tế thử nghiệm một hệ thống có cấu hình khá mạnh như sau:

+ AMD Opteron DualCore 165 @ 2,9GHz.

+ DFI LanpartyUT nForce4 SLI-D.

+ nVIDIA GeForce 6800Ultra

+ 4x512 Corsair XMS PC3200C2.

+ 3x Maxtor Diamond Plus 9 120GB 7200rpm

+ DVD + DVD-RAM

+ Creative X-Fi Platinum

+ Card PCI Wifi

+ Đồ chơi: CoolerMaster Cooldrive6, Aerogate III, Aquamini/Hyper 6, Musketeer II, đèn Cold Cathode, 2 quạt LED 120mm và 4 quạt LED 80mm.

+ Thiết bị USB: Logitech G5 Mouse, G15 Keyboard, Momo Racing Wheels, Dinovo Media Desktop, đầu đọc thẻ.

Kết quả chỉ dừng ở mức 180W khi rỗi và gần 300W khi chơi những game tương đối nặng như Halflife 2, Ages of Empire III hay Quake 4.

Lưu ý, một số nhà sản xuất đưa chỉ số không rõ ràng, chúng ta hãy tìm hiểu vấn đề này qua hai ví dụ nhỏ sau.

Thực tế thử nghiệm một hệ thống có cấu hình khá mạnh như sau:

+ AMD Opteron DualCore 165 @ 2,9GHz.

+ DFI LanpartyUT nForce4 SLI-D.

+ nVIDIA GeForce 6800Ultra

+ 4x512 Corsair XMS PC3200C2.

+ 3x Maxtor Diamond Plus 9 120GB 7200rpm

+ DVD + DVD-RAM

+ Creative X-Fi Platinum

+ Card PCI Wifi

+ Đồ chơi: CoolerMaster Cooldrive6, Aerogate III, Aquamini/Hyper 6, Musketeer II, đèn Cold Cathode, 2 quạt LED 120mm và 4 quạt LED 80mm.

+ Thiết bị USB: Logitech G5 Mouse, G15 Keyboard, Momo Racing Wheels, Dinovo Media Desktop, đầu đọc thẻ.

Kết quả chỉ dừng ở mức 180W khi rỗi và gần 300W khi chơi những game tương đối nặng như Halflife 2, Ages of Empire III hay Quake 4.

Lưu ý, một số nhà sản xuất đưa chỉ số không rõ ràng, chúng ta hãy tìm hiểu vấn đề này qua hai ví dụ nhỏ sau.

Thực tế thử nghiệm một hệ thống có cấu hình khá mạnh như sau:

+ AMD Opteron DualCore 165 @ 2,9GHz.

+ DFI LanpartyUT nForce4 SLI-D.

+ nVIDIA GeForce 6800Ultra

+ 4x512 Corsair XMS PC3200C2.

+ 3x Maxtor Diamond Plus 9 120GB 7200rpm

+ DVD + DVD-RAM

+ Creative X-Fi Platinum

+ Card PCI Wifi

+ Đồ chơi: CoolerMaster Cooldrive6, Aerogate III, Aquamini/Hyper 6, Musketeer II, đèn Cold Cathode, 2 quạt LED 120mm và 4 quạt LED 80mm.

+ Thiết bị USB: Logitech G5 Mouse, G15 Keyboard, Momo Racing Wheels, Dinovo Media Desktop, đầu đọc thẻ.

Kết quả chỉ dừng ở mức 180W khi rỗi và gần 300W khi chơi những game tương đối nặng như Halflife 2, Ages of Empire III hay Quake 4.

Lưu ý, một số nhà sản xuất đưa chỉ số không rõ ràng, chúng ta hãy tìm hiểu vấn đề này qua hai ví dụ nhỏ sau.

- Bộ nguồn thứ nhất có chỉ số:
Output:
+3.3V rail = 30A
+5V rail = 40A
+12V rail = 34A
Continuous power = 510W max
Peak power = 650W max

Ta có thể tính ra công suất các đường điện như sau:
+3.3V: 100W
+5V: 200W
+12V: 408W

- Bộ nguồn thứ hai có chỉ số:
Output
+3.3V rail = 30A
+5V rail = 40A
+12V rail = 30A
Total power = 660W max
Measurements taken at 40F

Tính toán tương tự như trên, chúng ta có:
+3.3V: 100W
+ 5V: 200W
+12V: 360W

Mới nhìn thoáng qua, thật khó có thể nhận ra điểm khác biệt giữa chúng. Nhưng hãy chú ý thật kĩ: trên tem bộ nguồn thứ hai có ghi nhiệt độ thử nghiệm của nhà sản xuất chỉ ở mức 40 độ F tức là chỉ khoảng âm 4 độ C. Nhiệt độ hoạt động thông thường của bộ nguồn máy tính vào khoảng 38 độ C tương đương 100 độ F, ở mức này trên lý thuyết bộ nguồn thứ hai chỉ có thể cấp được dòng điện ổn định liên tục chưa tới 300W. Đặc biệt khi nhiệt độ lên tới 70 độ C, bộ nguồn này thậm chí mất hẳn khả năng cung cấp điện năng cho hệ thống. Thực tế chẳng mấy khi nhà sản xuất cho bạn biết họ tiến hành thử nghiệm công suất nguồn ở nhiệt độ nào. Bộ nguồn thuộc loại cao cấp luôn phải đảm bảo khả năng cung cấp đủ số watt trong điều kiện nhiệt độ 40-50 độ C.

Vì thế, bạn nên xem xét cẩn thận khi gặp một bộ nguồn công suất cao với giá quá rẻ. Chất lượng luôn tỉ lệ thuận với giá thành, đó là lý do tại sao bạn nên chọn sản phẩm của những nhà sản xuất uy tín. Luôn chú ý đọc các thông số thật cẩn thận và đừng bỏ qua bất cứ chi tiết nào. Ví dụ, Antec có tới 3 chủng loại nguồn 480W khác nhau. Phiên bản TruePower có đường 12V lên tới 28A trong khi TrueBlue chỉ có 22A mà thôi. Bạn nên tìm hiểu ý kiến từ bạn bè hay các nguồn thông tin trực tuyến về những thông số của bộ nguồn mà mình định mua cũng như đọc các bài giới thiệu sản phẩm trước khi đưa ra quyết định.



MỘT SỐ ĐẶC TÍNH CỦA CÁC LOẠI NGUỒN HÀNG HIỆU

Những nhà sản xuất tên tuổi thường tung ra thị trường rất nhiều sản phẩm đa dạng, phong phú về mẫu mã và tính năng. Hiện nay bạn có thể tìm thấy các loại nguồn với những tính năng phụ khá hấp dẫn như sau:

- Đồng hồ đo tải: lọai bộ nguồn này sẽ thông báo cho người dùng biết tổng công suất hệ thống đang sử dụng là bao nhiêu. Các mức chỉ số được theo dõi liên tục trong chế độ thời gian thực, nhờ thế bạn có thể tiến hành nâng cấp khi nhận thấy bộ nguồn liên tục bị quá tải.



- Dây điện riêng cho quạt: Một số nguồn điện có riêng dây Molex 4 chân với kí hiệu "Fan Only" để người dùng gắn các loại quạt làm mát vào đó. Thông thường những nguồn này cũng sẽ kèm theo chiết áp để chỉnh điện thế của dây Fan Only để thay đổi tốc độ quay của quạt.

- Dây điện được bọc dạng tròn: Mỗi dây nguồn đều gồm nhiều sợi nhỏ nên sẽ khá vướng víu khi đưa vào bên trong case máy tính, vấn đề được giải quyết bằng cách bó gọn chúng trong ống lưới hay vỏ sợi kim loại chống nhiễu. Độc đáo hơn, một số dây nguồn còn có lớp bảo vệ UV, phát sáng khi bị tia cực tím chiếu vào.

- Lưới thoát nhiệt hình tổ ong: Với những bộ nguồn thoát nhiệt bằng quạt gió thông dụng, dạng lưới tổ ong sẽ cho phép luồng không khí đi qua dễ dàng, tăng mức giảm nhiệt, tăng công suất và tuổi thọ của thiết bị. Bạn cũng sẽ gặp các sản phẩm với lưới dạng tròn hoặc dạng dải, tuy nhiên hiệu năng kém hơn.



- Fanless Design – SuperQuiet: Những nguồn với chứng nhận dạng này thường tập trung xử lý vấn đề tiếng ồn nhờ lớp vỏ nhôm. Bên trong là các khối tản nhiệt đồng cực lớn kèm theo hệ thống ống dẫn nhiệt heatpipe đồ sộ. Nhờ khả năng truyền tải nhiệt hiệu quả của các heatpipe (Xem thêm "Tản nhiệt kim loại – Lý thuyết và thực tế", ID: A0603_124) kèm theo những lá đồng nên các bộ nguồn loại này không cần tới quạt làm mát và tuyệt đối không phát sinh âm thanh nào trong khi hoạt động. Một số thử nghiệm của diễn đàn XtremeVN trong điều kiện môi trường Việt Nam cho thấy nhiệt độ nguồn vẫn khá ổn định ở mức dưới 50 độ C khi hoạt động "hết mình".

- Modular Concept: Như đã đề cập ở trên, những bộ nguồn được thiết kế kiểu này cho phép tháo rời các dây cắm và chỉ sử dụng những sợi nào cần thiết để tiết kiệm diện tích vốn khá chật hẹp bên trong case.

- Tích hợp UPS: Một số bộ nguồn có tích hợp thành phần lưu điện UPS sẵn để hỗ trợ người dùng trong các tình huống mất điện bất chợt. Ưu điểm của các sản phẩm dạng này là bạn sẽ không cần phải mua thêm bộ lưu điện bên ngoài tuy nhiên khi ắc quy bị chai hoặc trục trặc sẽ rất khó thay thế.

- Khe điện phía sau: Việc đưa cổng molex ra phía sau của nguồn sẽ đem lại nhiều lợi ích hơn bạn tưởng. Những loại đèn trang trí, các ổ đĩa cứng gắn ngoài qua giao tiếp e-SATA thường thấy trên các BMC đời mới sẽ thực sự được hưởng lợi từ kiểu thiết kế này.

- Bộ nguồn đôi: Một số bộ nguồn hoặc case máy tính cao cấp thường tặng kèm người dùng một cáp chuyển cho phép cắm 2 bộ nguồn cùng nuôi máy tính để tăng công suất. Thiết kế này đòi hỏi bạn phải tự bố trí thêm khoảng trống cho bộ nguồn thứ hai.


Bộ nguồn có chất lượng tốt


Bộ nguồn kém chất lượng

KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG DÒNG ĐIỆN

Có nhiều cách thức để kiểm tra dòng điện mà bộ nguồn cung cấp cho máy tính của bạn. Bộ nguồn tốt phải cung cấp được dòng điện "sạch" cho các linh kiện. Có nhiều người cho rằng các đường điện càng cao sẽ càng tốt nhưng thực tế điều này không đúng. Vấn đề ổn định dòng điện phải được đặt lên hàng đầu. Thao tác căn chỉnh các đường điện lên thật cao để khi hệ thống tải nặng chúng tụt xuống mức vừa đúng là chuyện lợi bất cập hại. Để theo dõi đường điện của bộ nguồn mới mua, bạn có thể sử dụng một số phần mềm chuyên dụng như Speedfan (www.almico.com) với chức năng lập biểu đồ theo thời gian.

Tất nhiên, giá trị cụ thể của các dòng điện do chương trình đưa ra chỉ mang tính tham khảo. Để có con số chính xác, bạn nên sử dụng các thiết bị đo chuyên dụng.

Có thể sau khi đọc bài viết này, bạn sẽ tò mò kiểm tra lại bộ nguồn mà mình đang sử dụng và giật mình khi thấy những nhược điểm của nó hoặc hài lòng vì mình đã có lựa chọn sáng suốt. Nhìn chung, trong lần ráp máy tính tiếp theo, hãy dành cho bộ nguồn một sự quan tâm xứng đáng. Nếu bạn dự kiến chi hơn 1000 USD cho máy tính của mình, nên dành 10% cho bộ nguồn. Chọn lựa đúng bộ nguồn sẽ đem lại sự ổn định và tuổi thọ lâu dài cho toàn hệ thống.

Đọc thêm!

Nguồn Antec Truepower Quattro 1000W – Cung cấp nguồn điện năng “khổng lồ”

Mạnh mẽ với công suất 1000W cùng cách trang trí ấn tượng, hiệu quả cao, Antec Truepower xứng đáng là "trái tim" của hệ thống máy tínNếu game thủ đã sở hữu trong tay một hệ thống phần cứng khủng nhất hiện nay như chip Core i7, bo mạch chủ X58, RAM DDR3… thì nguồn máy tính Antec Truepower Quattro sẽ là một lựa chọn hợp lý và cấp thiết. Nó giúp duy trì điện năng ổn định cho các thiết bị, qua đó đảm bảo cho các thiết bị có thể hoạt động hết công suất.

Được chăm chút khá kĩ lưỡng về mặt thiết kế, Antec Truepower mang dáng vẻ khá tao nhã với các chi tiết trang trí đẹp mắt. Nổi bật trên nền đen sang trọng là những hoạ tiết màu trắng cùng hệ thống dây nối đa sắc độc đáo.

Antec Truepower cung cấp cho người dùng một công suất đáng mơ ước 1000W, tích hợp đủ các kết nối cần thiết như EPS 12V, ATX 12V, PCI-E, SATA, 4 đầu ra rails +12V… Các dây nối dài, chắc chắn, phù hợp với mọi loại case.

Cấu tạo bên trong của Antec Truepower khá thoáng, tích hợp nhiều bộ phận tản nhiệt tốt, nên dù chỉ được hỗ trợ 1 quạt gió kích thước 80 mm ở phía sau nhưng Antec Truepower vẫn đem lại một hiệu quả làm mát đáng nể.

Sản phẩm được chạy thử dưới nhiều mức độ tiêu thụ điện năng khác nhau. Kết quả thu được khá ấn tượng. Mặc dù chỉ sử dụng quạt gió loại 80mm nhưng hiệu quả tản nhiệt mà Antec Truepower mang lại khá bất ngờ.

Nhiệt độ của nguồn luôn ở mức an toàn, quạt gió chạy ít phát ra tiếng ồn, các thiết bị khác đều ổn định, không có hiện tượng chập chờn.

Được coi là trái tim của hệ thống máy tính, nguồn Antec Truepower Quattro 1000W sẽ là sự lựa chọn hàng đầu cho game thủ. Sản phẩm hiện có giá 182 USD (qui đổi vào khoảng 3,3 triệu VNĐ).

Đọc thêm!

Nguồn điện máy tính: Quan trọng hơn bạn nghĩ

Thường người ta chi khá bộn cho các thành phần chính của máy tính như CPU, RAM, bo mạch chủ... Việc chi 150 USD cho card đồ hoạ thế hệ mới có vẻ hợp lý hơn đầu tư khoản tiền đó cho bộ nguồn. Tuy nhiên, những thử nghiệm cho thấy bộ nguồn đóng vai trò quan trọng đối với hiệu quả hoạt động của hệ thống.

Khi xây dựng hệ thống máy tính mới, người dùng thường không mấy khi chú ý tới một thành phần rất quan trọng - bộ nguồn. Thường người ta chi khá bộn cho các thành phần chính của máy tính như CPU, RAM, bo mạch chủ... Việc chi 150 USD cho card đồ họa thế hệ mới có vẻ hợp lý hơn đầu tư khoản tiền đó cho bộ nguồn (BN) hay Power Supply Unit (PSU). Tuy nhiên, những thử nghiệm cho thấy BN đóng vai trò quan trọng đối với hiệu quả hoạt động của hệ thống. Chip lõi kép, đồ họa kép cùng với những "món đồ chơi" ngốn điện khủng khiếp khác đang ngày càng dồn "áp lực" lên BN. Bài viết này giới thiệu các khái niệm cơ bản, những thông số quan trọng, cách thức để nhận biết một BN tốt và phù hợp với máy tính của bạn.

NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN
Tất cả các loại BN khi xuất xưởng đều phải có tem chứng nhận chất lượng với đầy đủ thông số như điện thế, công suất...

1. Công suất

Công suất nguồn điện, giá trị được tính như sau:

Watt (W) = Voltage (V) x Ampere (A); với V là hiệu điện thế Và A là cường độ dòng điện.

2. Các đường điện
Bộ nguồn thường có nhiều đường điện khác nhau, gồm: +3,3V, +5V, +12V, -5V, -12V. Ý nghĩa của chúng như sau:

-12V: Được sử dụng chính cho các mạch điện cổng Serial và hầu như rất ít được dùng trên các hệ thống mới. Mặc dù các BN mới đều có tính tương thích ngược nhưng công suất các đường -12V chỉ chưa tới 1A.

-5V: Chủ yếu sử dụng cho các bộ điều khiển ổ đĩa mềm và mạch cấp điện cho các khe cắm ISA cũ. Công suất đường -5V cũng chỉ dưới 1A.
0V: Đây là đường "mát" (Ground) của các hệ thống máy tính cá nhân.

+3,3V: Là một trong những mức điện thế mới trên các bộ nguồn hiện đại, xuất hiện lần đầu tiên khi chuẩn ATX ra đời và ban đầu được sử dụng chủ yếu cho bộ vi xử lý. Hiện nay, các bo mạch chủ (BMC) mới đều nắn dòng +3,3V để nuôi bộ nhớ chính.

+5V: Nhiệm vụ chính là cấp điện cho BMC và những thành phần ngoại vi. Ngoài ra, các loại bộ vi xử lý như Pentium III hay AthlonXP cũng lấy điện từ đường 5V thông qua các bước nắn dòng. Trên những hệ thống mới, đa số các thành phần linh kiện đều dần chuyển qua sử dụng đường 3,3V ngoại trừ CPU và BMC.

+12V: Trong các hệ thống máy tính hiện đại, đây là đường điện đóng vai trò quan trọng nhất, ban đầu nó được sử dụng để cấp nguồn cho mô tơ của đĩa cứng cũng như quạt nguồn và một số thiết bị làm mát khác. Về sau, thiết kế mới cho phép các khe cắm hệ thống, card mở rộng và thậm chí là cả CPU cũng "ăn theo" dòng +12V.

Khi công tắc nguồn được nhấn lần đầu tiên và BN khởi động, nó sẽ mất một khoảng thời gian để các thành phần trong nguồn xuất ra điện năng cho các thành phần máy tính hoạt động. Trước khi đó, nếu máy tính khởi động, các linh kiện sẽ dễ bị hỏng hóc hoặc hoạt động không bình thường do đường điện chưa ổn định. Chính vì vậy trên các hệ thống mới, đôi khi phải mất tới 1-2 giây sau khi bạn nhấn nút công tắc máy thì hệ thống mới bắt đầu làm việc. Điều này là do hệ thống phải chờ tín hiệu đèn xanh cho biết điện thế đã sẵn sàng từ BN gửi tới BMC. Nếu không có tín hiệu này, BMC sẽ không cho phép máy tính hoạt động.

Trong số các đường điện chính, những đường có giá trị dương (+) đóng vai trò quan trọng hơn và bạn phải luôn để mắt tới chúng. Mỗi đường sẽ có chỉ số Ampere (A) riêng và con số này càng cao càng tốt. Công suất tổng được tính bằng công thức W= VxA. Ví dụ đối với BN có đường 3,3V là 30A, 5V là 30A và 12V là 25A thì các đường điện và công suất được tính như sau:

+ Công suất đường điện 3.3V = 3.3V x 30A = 100W

+ Công suất đường điện 5V = 5V x 30A = 150W

+ Công suất đường điện 12V = 12V x 25A = 300W

Như vậy tổng công suất nguồn sẽ là 100W + 150W + 300W = 550W. Tuy nhiên trên thực tế còn nhiều yếu tố khác ảnh hưởng tới con số tổng này và chúng ta sẽ đề cập tới ở phần sau bài viết.
3. Chuẩn của bộ nguồn

Chuẩn thống trị hiện nay trên máy tính để bàn nói chung chính là ATX (Advanced Technology Extended) 12V, được thiết kế bởi Intel vào năm 1995 và đã nhanh chóng thay thế chuẩn AT cũ bởi nhiều ưu điểm vượt trội. Nếu như với nguồn AT, việc kích hoạt chế độ bật được thực hiện qua công tắc có bốn điểm tiếp xúc điện thì với bộ nguồn ATX bạn có thể bật tắt bằng phần mềm hay chỉ cần nối mạch hai chân cắm kích nguồn (dây xanh lá cây và một trong các dây Ground đen). Các nguồn ATX chuẩn luôn có công tắc tổng để có thể ngắt hoàn toàn dòng điện ra khỏi máy tính. ATX có 5 nhánh thiết kế chính:

- ATX: jack chính 20 chân (thường dùng cho Pentium III hoặc Athlon XP).

- WTX: jack chính 24 chân, dùng cho Pentium II, III Xeon và Athlon MP.

- ATX 12V: jack chính 20 chân, jack phụ 4 chân 12v (Pentium 4 hoặc Athlon 64).

- EPS12V: jack chính 24 chân, jack phụ 8 chân dùng cho các hệ thống Xeon hoặc Opteron.

- ATX12V 2.0: jack chính 24 chân, jack phụ 4 chân (Pentium 4 775 và các hệ thống Athlon 64 PCI-Express)
Gần đây xuất hiện một chuẩn mới với tên gọi BTX (Balanced Technology Extended) có cách sắp xếp các thành phần bên trong máy hoàn toàn khác với ATX hiện nay, cho phép các nhà phát triển hệ thống có thêm tùy chọn nhằm giải quyết vấn đề nhiệt lượng, độ ồn... Chuẩn BTX được thiết kế tối ưu cho những công nghệ mới hiện nay như SATA, USB 2.0 và PCI Express. Yếu tố xử lý nhiệt độ trong máy tính BTX được cải tiến rất nhiều: hầu hết các thành phần tỏa nhiệt chính đều được đặt trong luồng gió chính nên sẽ tránh việc phải bổ sung các quạt riêng cho chúng (sẽ gây tốn thêm năng lượng, tăng độ ồn và chật chội không cần thiết). Hiện tại bạn có thể tìm thấy một vài bộ nguồn với tem chứng nhận hỗ trợ BTX nhưng không nhiều vì chưa thông dụng.
4. Các loại chân cắm

Dây cắm của nguồn điện máy tính được đánh mã màu rất chi tiết, màu đỏ là điện +5v, màu vàng là +12v, màu đen là dây "mát" (Ground)... Chúng được tập hợp lại thành những dạng chân cắm cơ bản sau đây:

- Molex: Sử dụng cho các loại đĩa cứng và ổ đĩa quang, ngoài ra bạn cũng có thể sử dụng để cắm quạt và một số thiết bị khác như card đồ họa AGP (Geforce 5, 6 hoặc Radeon X800) hay BMC như của Asus hay DFI.

- Đầu cắm nguồn chính: Nguyên bản ATX ban đầu có 20 chân cắm, chuẩn mới 2.0 đã nâng số chân cắm chính lên 24 chân. Bạn cũng có thể tìm thấy một số BN có dạng chân 20+4 với chốt gắn cho phép sử dụng cả trên các BMC với đầu điện nguồn dạng 20 hay 24 chân.

- Dây điện phụ 12V: Xuất hiện cùng với hệ thống Pentium 4. Dây này gồm 4 đầu cắm với 2 chân 12V và 2 chân "mát".

- Đầu cắm SATA: Những BN mới nhất đều phải có tối thiểu từ 2 tới 4 chân cắm dẹt dành cho những đĩa cứng SATA hiện đại. Tuy nhiên bạn cũng có thể sử dụng các đoạn dây chuyển nếu như nguồn của mình không có loại chân này.

- Đầu PCI-Express: Cũng tương tự như với chân cắm SATA, đầu cắm PCI-Express là thứ không thể thiếu trong các BN thế hệ mới. Những nguồn điện với chứng nhận SLI hoặc Crossfire cho các hệ thống đồ họa kép luôn có tới 2 đầu cắm dạng này để sử dụng với card đồ họa PCI-Express. Tất nhiên, nếu nguồn của bạn không có đầu cắm mà vẫn muốn sử dụng card đồ họa mới, bạn vẫn có thể sử dụng các jack chuyển đối (đôi khi được tặng kèm theo card).

- Đầu cắm ổ đĩa mềm: Nguyên thủy, giắc cắm này được sử dụng cho ổ đĩa mềm, nó cũng gồm 2 dây ground, 1 dây +5V và 1 dây +12V. Về sau, có khá nhiều thiết bị khác cũng sử dụng kiểu đầu cắm này như các card đồ họa, đầu chuyển đổi ATA – SATA của đĩa cứng và thậm chí là cả BMC như DFI Lanparty NF4.

- Đầu cắm EPS 12V 8 chân: Thường được sử dụng cho các BMC workstation trên những hệ thống máy tính chuyên nghiệp với CPU Opteron hay Xeon. Gần đây, một số BMC desktop mới cũng bắt đầu sử dụng đầu cắm này ví dụ như dòng P5WD2 của Asus.

Hiện nay, thiết kế tháo rời (Modular Concept) của bộ nguồn máy tính đang bắt đầu được sử dụng. Bạn hãy thử hình dung một bộ nguồn chuẩn ATX 2.01 sẽ có khoảng 8-10 đầu cắm Molex, 1 đầu cắm chính, một hoặc hai đầu cắm PCI-Express, 1 đầu 12V, 2 tới 4 đầu SATA và một số các đầu giao tiếp riêng đặc biệt khác. Tuy nhiên hệ thống máy tính của bạn nếu chỉ ở mức cơ bản và sử dụng chưa tới ½ số đầu cắm này thì chắc chắn việc sắp xếp gọn gàng những đầu cắm dư bên trong máy sẽ khá rắc rối. Modular Concept cho phép bạn chỉ cắm những dây với các đầu nối cần dùng và loại bỏ những chân không cần thiết. Nhờ vậy nội thất bên trong case của bạn sẽ gọn gàng và tạo điều kiện thuận lợi cho các giải pháp làm mát nói chung. Tuy nhiên kiểu thiết kế mới này hiện tại mới chỉ được áp dụng trên những BN cao cấp đắt tiền.

5. Các đường điện âm
Nếu sử dụng một số phần mềm đo điện hay thậm chí là đồng hồ đo, bạn sẽ thấy các giá trị của đường điện âm (-) khá thấp so với các đường dương (+). Điều này là do hiện nay chúng không còn quan trọng nữa. Mặc dù một bộ nguồn ATX 20 chân có chân số 12 là -12v và chân số 18 là -5v nhưng hầu như không bao giờ được dùng. Một số thiết bị cần tới điện thế âm bao gồm:

+ Các card mở rộng ISA.

+ Cổng serial hoặc LAN

+ Ổ đĩa mềm thế hệ cũ.

6. Thời gian duy trì điện (Hold-up time)
Giá trị Holdup Time xác định khoảng thời gian tính bằng mili-giây mà một bộ nguồn có thể duy trì được các đường điện ra ở đúng định mức khi đường điện vào bị ngắt (ví dụ như mất điện). Điều này rất có ích đặc biệt khi bạn sống trong khu vực điện không ổn định (ví dụ trường hợp điện đột ngột chớp ngắt rồi có lại thì máy tính vẫn có thể hoạt động bình thường). Giá trị Hold-up time của chuẩn ATX là 17ms và bộ nguồn máy tính nên có chỉ số này càng cao càng tốt.

7. Power Factor Correction (PFC)
PFC cho phép việc cung cấp điện đạt hiệu quả sử dụng cao. Có hai loại PFC chính là Active PFC và Passive PFC. Tất cả các bộ nguồn được sản xuất vào hiện tại đều thuộc một trong hai loại này.

- Active PFC: Đây là kiểu hiệu quả nhất. Nó sử dụng mạch điện tự động điều chỉnh để hiệu suất sử dụng điện có thể đạt tới 95% (theo lý thuyết). Ngoài ra, Active PFC cũng có khả năng khử nhiễu và căn chỉnh đường điện vào (cho phép bạn cắm vào bất kì ổ cắm 110V cho tới 220V thông dụng nào mà không cần phải quan tâm tới các chỉ số). Tuy nhiên do kiến trúc phức tạp của Active PFC nên những bộ nguồn dùng công nghệ này đều có giá khá cao. Một số bộ nguồn Active PFC vẫn cho phép người dùng sử dụng công tắc chuyển xác định dòng điện đầu vào.

- Passive PFC: Đây là kiểu thông dụng nhất hiện nay. Khác với Active PFC, Passive PFC căn chỉnh dòng điện thông qua các tụ lọc và chính vì thế khả năng làm việc của nó sẽ bị thay đổi theo thời gian cũng như chịu ảnh hưởng khá lớn từ các yếu tố bên ngoài như nhiệt độ, chấn động... Những bộ nguồn dùng công nghệ Passive PFC đều yêu cầu người dùng phải chỉnh lại điện thế đầu vào thông qua một công tắc nhỏ. Nguồn Passive PFC có giá rẻ hơn nguồn Active PFC.

Các loại nguồn không sử dụng PFC (Non PFC) hiện nay đều được khuyến cáo không nên dùng. Ở một số quốc gia EU, mọi bộ nguồn đưa ra thị trường đều được yêu cầu phải có trang bị hoặc Active PFC hoặc Passive PFC. PFC cho phép tiết kiệm điện sử dụng, giảm sức tải cho các đường dây điện trong nhà: điều này rất có lợi khi bạn thành lập phòng máy hoặc sử dụng nhiều máy cùng một nguồn điện. Bộ nguồn dạng Active PFC thường cho đường điện ra ổn định hơn so với Passive PFC, nhờ vậy thiết bị trong máy hoạt động ổn định và có tuổi thọ cao hơn.

8. Năng lượng cực đại và năng lượng liên tục
Mức năng lượng liên tục (Continuous Power) là chỉ khả năng cấp điện của nguồn trong khoảng thời gian dài liên tục còn năng lượng cực đại (Peak Power) lại chỉ mức tối đa trong khoảng thời gian ngắn. Ví dụ bạn cắm một loạt thiết bị với tổng công suất khoảng 430W vào bộ nguồn có chỉ số Continuous Power là 400W, chúng vẫn có thể hoạt động được trong khoảng thời gian ngắn nếu mức Peak Power của nguồn đạt trên 430W nhưng sau một khoảng thời gian nhất định, các linh kiện trong nguồn sẽ bị trục trặc.

9. Độ ồn

Chỉ số xác định độ ồn của một bộ nguồn được đo bằng đơn bị dB và nó phải phù hợp với độ ồn của môi trường làm việc. Lấy ví dụ, trong văn phòng ồn ào, bộ nguồn 30dB có thể không phải là vấn đề nhưng nếu trong phòng khách gia đình yên tĩnh, con số này sẽ gây khó chịu, đặc biệt là về đêm. Một quy tắc bất thành văn là bộ nguồn với quạt 120mm sẽ làm việc êm hơn so với bộ nguồn có quạt 80mm hay 90mm tốc độ cao mặc dù hiệu năng làm mát của chúng có thể tương đương nhau. Khi bộ nguồn làm việc nặng nhọc hơn (nuôi nhiều thiết bị) thì nhiệt lượng do nó tỏa ra cũng tăng cao và đối với những bộ nguồn có quạt tự điều chỉnh tốc độ, số vòng quay của quạt cũng tăng lên và khi đó những âm thanh ồn ào bắt đầu xuất hiện. Ví dụ khi một bộ nguồn làm việc ở mức 70%, tiếng ồn chỉ khoảng 20dB nhưng khi lên tới con số 90% thì âm lượng phát ra sẽ có thể lên tới 35dB hoặc hơn. Bạn nên xem xét kĩ vấn đề này: nếu cần nguồn 300W, bạn nên chọn loại 350W để công suất làm việc vừa đủ 85%, nếu chọn loại 400W thì con số này chỉ còn 75% và có thể độ ồn cũng giảm theo.

Một số bộ nguồn loại siêu êm có thể không sử dụng quạt hoặc chỉ dùng những loại quạt rất êm nhưng hầu hết chúng không dành cho những máy tính bình thường vì giá cực đắt, điển hình như XG Magnum 500 của MGE.

Nếu hay lượn lờ trên các website công nghệ, có thể bạn cũng sẽ bắt gặp một số bộ nguồn với giải pháp làm mát bằng nước nhưng loại này khá nguy hiểm đối với những người ít kinh nghiệm.

Đường điện

Khoảng chênh lệch

Tối thiểu

Tối đa

1

+5VDC

±5%

+4.75V

+5.25V

2

+12VDC

±5%

+11.40V

+12.60V

3

-5VDC

±10%

-4.5V

-5.5V

4

-12VDC

±10%

-10.8V

-13.2V

5

+3.3VDC

±5%

+3.47V

+3.14V

6

+5V SB

±5%

+4.75V

+5.25V

10. Chiết áp chỉnh điện thế (Adjustable Pot)
Một số bộ nguồn tốt có kèm theo các chiết áp nhỏ bên trong để chỉnh hiệu điện thế cho các đường điện. Trong thực tế, nếu đường điện 12V của bạn tụt xuống dưới 11,5V, nó sẽ gây ra mất ổn định cho toàn hệ thống. Hãy nhớ rằng chuẩn ATX cho phép điện thế mỗi đường dao động trong khoảng 5% và bạn có thể chỉnh lại lên 12V thông qua những chiết áp đó. Tuy nhiên đây là tính năng nâng cao và chỉ nên thực hiện nếu bạn biết mình đang làm điều gì. Một số sản phẩm nguồn chuyển hẳn các chiết áp này ra ngoài để người dùng tự thay đổi thoải mái ví dụ như series TrueControl của Antec.

Giá trị giới hạn an toàn của các đường điện theo chuẩn ATX như sau:

11. Chế độ Soft Power và tín hiệu chờ 5V

Soft Power là cách thức mà bộ nguồn máy tính được bật lên hoặc tắt đi nhưng thay vì dùng công tắc cứng như chuẩn AT trước kia thì được kích hoạt khi BMC ra lệnh cho bộ nguồn. Cũng nhờ vào điều này mà người dùng có thể điều khiển năng lượng hệ thống qua phần mềm. Bạn có thể dễ dàng kiểm chứng điều này bằng khả năng tắt máy của hệ điều hành Windows hay bật máy lên từ bàn phím, chuột. Nguyên tắc chính để BMC ra lệnh cho bộ nguồn là thông qua tín hiệu chờ của đường +5V Standby. Đường điện này độc lập hoàn toàn với các đường nuôi thiết bị khác và sẽ có tín hiệu bất cứ khi nào bạn cắm điện vào nguồn, một số BMC mới thường có đèn tín hiệu để báo trạng thái +5V Standby. Ngoài ra trên hệ thống máy tính còn có một vài đường điện phụ khác, gồm:

+ Dòng cảm ứng +3.3V (+3.3V Sense): Chức năng chính là theo dõi điện thế của đường +3.3V nuôi BMC. Nhờ vậy, bộ nguồn có thể căn chỉnh dòng cho chính xác.

+ Điều khiển quạt (Fan Control): Tín hiệu điều khiển quạt cho phép hệ thống nói chung và BMC nói riêng thay đổi tốc độ quạt của bộ nguồn. Khi điện thế của dòng này tụt xuống dưới 1V, quạt sẽ tự động tắt. Khi đạt giá trị trên 10.5V, quạt sẽ hoạt động ở mức tối đa. Chức năng chính của thiết kế này là cho phép hệ thống tắt quạt khi máy tính chuyển sang trạng thái nghỉ (Sleep Mode) hoặc thay đổi tốc độ quạt theo nhiệt độ linh kiện.

+ Theo dõi trạng thái quạt (Fan Monitor): Đây là bạn đồng hành của tính năng điều kiển quạt, nó cho phép theo dõi tốc độ quay của quạt trong hệ thống. Nhiệm vụ chính của nó là cảnh báo người dùng khi có một quạt làm mát nào đó gặp trục trặc và ngừng hoạt động.

Đọc thêm!